Algemeen
De eerste lutheranen te Edam waren immigranten uit Scandinavië en Duitsland, die huis en haard verlieten voor een betere toekomst in de Nederlanden. In 1630 woonden er tientallen in Edam. Zij sloten zich niet aan bij de officieel erkende Hervormde Kerk, toen Gereformeerde Kerk geheten, doch hielden in het geheim samenkomsten; dit tot ongenoegen van de Gereformeerde kerkenraad. De eerste prediker was Pieter van Aengelen uit Holstein, die eveneens voorging in Purmerend en zijn woonplaats Monnickendam. Vanwege geldgebrek bezocht hij de kerkgemeenten lopend over de toenmalige slechte wegen. Ondanks protest van de Gereformeerde kerkenraad namen de burgemeesters geen maatregelen meer. Er werd een kerkenraad gekozen, een kerkgebouw in gebruik genomen en was de stichting van een lutherse gemeente in 1647 een feit geworden.
De meeste mannen werkten als handwerkslieden in een bedrijf of waren kleine zelfstandigen.
De kleine lutherse gemeente paste zich aan, zowel met de taal als de gewoonten. De predikanten, ook afkomstig uit het buitenland, preekten in het Nederlands en de namen van de gemeenteleden werden vernederlanderlandst.

De 18e eeuw
De gemeente bleef arm en in de loop van de 18e eeuw kwam daar enige verbetering in omdat het aantal leden toenam. In 1719 stonden er plm. dertig leden ingeschreven. Vijftig jaar later waren er honderd volwassen leden meer, met daarboven nog vele gedoopte kinderen.
Na het uitroepen van de Bataafse Republiek kwamen, ook in Edam (dat prinsgezind was) de patriotten aan het bewind. Zij zorgden ervoor dat alle Nederlandse lutheranen volledige burgerrechten en vrijheid van godsdienst verkregen.

De 19e eeuw
Tot aan het begin van de 19e eeuw werd de gemeentezang met een voorzanger begeleid, die ook de functie van koster had. Dit liet soms te wensen over. Daarom werd een orgel aangeschaft, gebouwd door Gideon Thomas Bätz. In 1809 werd het instrument in gebruik genomen. In deze 19e eeuw werden bij afwezigheid van de predikant, Hervormde predikanten aangetrokken om de diensten in de Evangelisch- Lutherse kerk te leiden. Dit was in deze tijd uniek. Ook nam de lutherse predikant af en toe diensten waar in de Hervormde kerk te Edam.
Na plm. 40 jaar verkoelde dit weer.

De 20e eeuw
Inmiddels is het immigrantenkarakter volledig verdwenen. Er werden contacten opgenomen met andere kerken. Ook met lutherse gemeenten uit de omtrek. Dit resulteerde in een samenwerking met de lutherse gemeente van Monnickendam. In 1958, 1963 en 1976 werd gezamenlijk een predikant beroepen die beide gemeenten als pastor diende. Daarna werden weer eigen part-time predikanten aangetrokken die ook in de gemeente woonden. De hedendaagse predikant mevr. ds A.K. Lehne ( afkomstig uit Noorwegen) woont op Marken. In 1927 werd een dameskrans opgericht die thans nog bestaat. De zondagsschool, gestart in 1902, moest helaas wegens gebrek aan kinderen, worden opgeheven.

De 21e eeuw
De gemeente is nog steeds klein van omvang en is vanaf 1986 "Samen op Weg" met de Hervormde gemeente en de Gereformeerde kerk ter plaatse. Sinds 2002 maakt de Lutherse Gemeente deel uit van de Kerkgemeente Edam.